نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
استادیار آموزش زبان انکلیسی، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان
چکیده
با توجه به اینکه رضایت شغلی نقشی حیاتی در پیشگیری از ترک خدمت مدرسان ایفا میکند، پژوهشگران متعددی به بررسی متغیرهای پیشبینِ بهزیستی شغلی در بافتهای آموزشی پرداختهاند. با این حال، این حوزه پژوهشی در بافت آموزش عالی نسبتاً مورد غفلت واقع شده است. برای پر کردن این خلاء پژوهشی، مطالعه حاضر از یک طرح روشهای آمیخته تبیینی متوالی جهت بررسی نقش پیشبین ذهنآگاهی و خودکارآمدی مدرسان در میزان رضایت شغلی اساتید زبان انگلیسی در دانشگاههای مختلف ایران استفاده کرد. در فاز کمی، دادههای حاصل از ۲۲۶ مدرس زبان انگلیسی (EFL)، پس از غربالگری دقیق نمونه اولیه ۲۳۴ نفری، مورد تحلیل قرار گرفت. مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) تایید کرد که ذهنآگاهی و خودکارآمدی مدرسان به طور معناداری رضایت شغلی را پیشبینی میکنند؛ در این میان، خودکارآمدی به عنوان قویترین عامل پیشبین شناسایی شد. علاوه بر این، ذهنآگاهی از طریق میانجیگری خودکارآمدی، اثر غیرمستقیم معناداری بر رضایت شغلی داشت. در فاز کیفی متعاقب، مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۲ نفر از مدرسان (که به صورت هدفمند انتخاب شده بودند) جهت تبیین مکانیسمهای زیربنایی این مسیرهای آماری انجام شد. تحلیل مضمون (تماتیک) نشان داد که ذهنآگاهی از طریق «فاصلهگذاری عاطفی»، یک «وقفه روانشناختی» ایجاد میکند، در حالی که خودکارآمدی، «عاملیت پداگوژیکی» لازم برای حفظ همسویی میان ارزش و عمل را علیرغم عوامل تنشزای سازمانی فراهم میآورد. این نتایج حاکی از آن است که ذهنآگاهی به عنوان یک پیشنیاز شناختی عمل کرده و حضور پداگوژیکی و تابآوری حرفهای را ارتقا میدهد. در نهایت، کاربردهای یافتهها برای توسعه راهبردهای هدفمند جامعهپذیری سازمانی (Onboarding) و مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی در آموزش عالی مورد بحث قرار گرفته است.
کلیدواژهها
موضوعات
)