نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه زبان انگلیسی، واحد ناِین، دانشگاه آزاد اسلامی، نائین، ایران.

10.22054/ilt.2025.88721.939

چکیده

اگرچه هوش مصنوعی (GenAI) شکل آموزش زبان را در سطح جهانی دگرگون کرده است، اما استفاده از آن در آموزش زبان انگلیسی برای اهداف ویژه (ESP) در ایران به دلیل برنامه‌های درسی سختگیرانه، استقلال محدود و فقدان منابع معتبر و مختص رشته، همچنان محدود مانده است. این مطالعه با طراحی چندوجهی چارچوبی در راستای همسو سازی قابلیت‌های هوش مصنوعی با وقایع آموزشی بومی، به دنبال رفع این شکاف است. در این مطالعه بواسطه ی مثلث‌بندی نظری، از روش‌شناسی ترکیبی استفاده میشود که در این روش، پژوهش طراحی محور، طراحی چندوجهی و رویکردهای کیفی مشارکتی ترکیب می‌گردد. در مرحله تحلیل نیاز بیست و شش نفر ذینفع زبان انگلیسی برای اهداف ویژه، شامل هشت مربی و هجده زبان‌آموز شرکت کردند. سپس با نوزده شرکت‌کننده - هشت مربی و یازده زبان‌آموز - مصاحبه‌های دقیقی انجام شد. سه مربی و سه زبان‌آموز، که به صورت هدفمند از بین افراد حاضر در دو مرحله قبلی انتخاب شده بودند، به همراه سه سیاست‌گذار و سه متخصص هوش مصنوعی، در آخرین مرحله طراحی چندوجهی شرکت کردند تا از دیدگاه‌های چندگانه در ایجاد مدل اطمینان حاصل شود. یافته های این مطالعه نشان میدهد، زبان‌آموزان شخصی‌سازی، پشتیبانی نوشتاری و سازگاری انضباطی را در اولویت قرار میدهند، در حالی که مدرسان بر محرک های کنترل‌شده، سواد اخلاقی و طراحی مجدد ارزیابی تأکید داشتند. دغدغه های مشترک دو گروه شامل اتکای بیش از حد، صلاحیت شناختی و دسترسی نابرابر به دنیای دیجیتال بود. فرآیند طراحی چندوجهی ، یک مدل آموزشی چرخشی ایجاد میکند که شامل مکانیسم‌های دوگانه بررسی انسانی، خودگزارشی اخلاقی، بررسی آگاهی از سوگیری، چرخه های بازخورد چندوجهی و آموزش تثبیت‌شده معلمان است. چارچوب این مطالعه با ارائه مرجع نظری داده بنیاد و سازگار برای استفاده از هوش مصنوعی مختص رشته در دوره های ESP، مربیان، طراحان برنامه درسی و سیاست‌گذاران را در زمینه‌های ESP مشابه با موارد بررسی‌شده در این تحقیق راهنمایی می کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات