پنجره‌های خواندن، جهان‌های گام‌زدن: آشکارسازی همدلی و شایستگی ارتباطی بینافرهنگی از طریق سفرهای ادبی در کلاس‌های زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی در عراق

المحسین, حسین فالح حسن; مولوی نافچی, اصغر; زارعیان, غلامرضا

doi:10.22054/ilt.2026.93024.995

پنجره‌های خواندن، جهان‌های گام‌زدن: آشکارسازی همدلی و شایستگی ارتباطی بینافرهنگی از طریق سفرهای ادبی در کلاس‌های زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی در عراق

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسین فالح حسن المحسین ¹

اصغر مولوی نافچی ²

غلامرضا زارعیان ³

¹ کارشناس ارشد آموزش زبان انگلیسی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

² استادیار، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

³ دانشیار، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

https://doi.org/10.22054/ilt.2026.93024.995

چکیده

این پژوهش بررسی کرد که آیا آموزش مبتنی بر ادبیات، از طریق خواندن هدایت‌شدهٔ روایت، پاسخ تأملی و کاوش بین‌فرهنگی، با افزایش همدلی و شایستگی ارتباطی بین‌فرهنگی در میان دانشجویان عراقیِ زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی ارتباط دارد یا خیر. پژوهش با طرح شبه‌آزمایشی پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و گروه‌های نامعادل در دو کلاس نوبت صبح دانشگاه المثنی انجام شد. از ۲۲۳ دانشجوی ثبت‌نام‌شده، ۲۱۶ نفر در تحلیل نهایی همتاسازی شدند. در طول ۱۰ هفته، گروه آزمایشی از داستان‌های کوتاه و گزیده‌های ادبیِ گفت‌وگومحور برای تقویت استنباط هیجانی، مقایسهٔ دیدگاه‌ها، نوشتار تأملی، بحث و ارتباط مبتنی بر موقعیت استفاده کرد. گروه مقایسه نیز در مدت‌زمانی برابر، آموزش واژگان، دستور زبان، خواندن متون اطلاعاتی و گفتار کاربردی را مطابق برنامهٔ آموزشی گروه دانشگاه دریافت کرد. نتایج تحلیل کوواریانس با تعدیل نمرات اولیه نشان داد که گروه آزمایشی در پس‌آزمون همدلی و شایستگی ارتباطی بین‌فرهنگی، از جمله هر پنج بُعد آن، عملکرد بالاتری داشت. تفاوت تعدیل‌شدهٔ همدلی ۰٫۶۱ امتیاز در مقیاس ۱ تا ۵ بود و اندازهٔ اثر آن ۰٫۱۹ به دست آمد؛ اندازهٔ اثر کلی شایستگی بین‌فرهنگی نیز ۰٫۲۵ بود. همچنین، افزایش همدلی و شایستگی بین‌فرهنگی همبستگی متوسطی داشتند. با این حال، محدودیت‌هایی مانند اثر هم‌زمان معلم و کلاس، نمونه‌گیری از یک دانشگاه و استفاده از ابزارهای خودگزارشی، استنباط علّی و تعمیم نتایج را محدود می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

آموزش مبتنی بر ادبیات

همدلی

شایستگی ارتباطی بینافرهنگی

کلاس‌های زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی در عراق

موضوعات