پیمایش ابعاد پنجگانه کیفیت پژوهش در عصر هوش مصنوعی برای تجربیات پژوهشگران ایرانی آموزش زبان انگلیسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 گروه زبان انگلیسی، دانشکده زبان‌های خارجی، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

چکیده
استفاده فزاینده از هوش مصنوعی مولد در پژوهش‌های دانشگاهی، پرسش‌های مهمی را درباره کیفیت مطالعه، رویه‌های اخلاقی و مسئولیت انسانی مطرح کرده است. اگرچه چارچوب‌هایی مانند مدل پنج‌بعدی مورهاوس و همکاران (۲۰۲۵) که شامل شفافیت، دقت روش‌شناختی، اخلاق، ارزش اجتماعی و پاسخگویی انسانی است، با هدف راهنمایی برای استفاده مسئولانه طراحی شده‌اند، اما اطلاعات اندکی در مورد نحوه تجربه این عوامل توسط پژوهشگران در محیط‌های واقعی، به‌ویژه در زمینه‌های کم‌پژوهش مانند ایران، وجود دارد. این مطالعه پدیدارشناختی به بررسی تجارب زیسته پژوهشگران ایرانی آموزش زبان انگلیسی به سخنوران سایر زبانها (TESOL) در زمینه ادغام هوش مصنوعی مولد در پژوهش‌هایشان می‌پردازد و این تجارب را از طریق ابعاد پنج‌گانه کیفیت مطالعه بررسی می‌کند. برای گردآوری داده‌ها، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۸ پژوهشگر ایرانی TESOL انجام شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی قیاسی و همسو با چارچوب پنج‌بعدی تحلیل گردید. شرکت‌کنندگان با احتیاط و تأمل با هوش مصنوعی مولد برخورد می‌کردند. آنان برای شفافیت ارزش قائل بودند اما در مورد نحوه افشای استفاده از این ابزارها مردد بودند؛ با تأیید دقیق انسانی، دقت روش‌شناختی را حفظ می‌کردند؛ نگرانی‌های اخلاقی شدیدی درباره سرقت ادبی، حریم خصوصی و سوگیری ابراز داشتند؛ امیدوار بودند کارشان به نفع جامعه باشد اما نسبت به نتایج سطحی بدبین بودند؛ و تأکید می‌کردند که پاسخگویی انسانی ضروری است. این یافته‌ها ضرورت تدوین رهنمودهای متناسب با زمینه، آموزش سواد دیجیتالی انتقادی و ایجاد زیرساخت امن هوش مصنوعی برای ترویج ادغام اخلاقی و دقیق هوش مصنوعی مولد در پژوهش‌های TESOL را برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 مرداد 1405