نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه زبان انگلیسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

10.22054/ilt.2026.90771.957

چکیده

اگرچه یادگیری دیجیتال(DL) و یادگیری خودتنظیم‌گر (SRL) هر یک به‌طور مستقل و گسترده مورد بررسی قرار گرفته‌اند، اما ارتباط متقابل آن‌ها، عوامل تعدیل‌گر، و اثرات ترکیبی‌شان بر یادگیری زبان دوم (L2) همچنان کمتر کاوش شده است. این فراترکیب با هدف پر کردن این خلأ، ۵۶ مطالعه تجربی با کیفیت بالا (N = 12,753) را که از طریق جست‌وجوی نظام‌مند در مجلات نمایه‌شده در JCR وScopus ، تحلیل کرد. با استفاده از تحلیل مضمون در نرم‌افزار NVivo 12 و چارچوب فراترکیب ساندلوفسکی و باروسو، پنج مضمون اصلی استخراج شد. نخست، محیط‌های یادگیری دیجیتال غالباً با حمایت از خودمختاری، پایش، توجه و مسئولیت‌پذیری زبان‌آموز، یادگیری خودتنظیم‌گر را تقویت می‌کردند. دوم، تعاملات میان SRL و DL تحت تأثیر عوامل مرتبط با زبان‌آموز (انگیزش، خودکارآمدی، سواد دیجیتال و نگرش‌ها) و شرایط آموزشی (داربست‌بندی، تعامل، درگیری یادگیرنده و شرایط تسهیل‌کننده) شکل می‌گرفتند. سوم، خودتنظیمیِ پشتیبانی‌شده با فناوری معمولاً شامل هدف‌گذاری، خودپایشی، خودارزیابی و مدیریت زمان و منابع بود، در حالی که راهبردهای اجتماعی کمترین میزان استفاده را داشتند. چهارم، خودتنظیمی مبتنی بر فناوری (TBSRL) به‌طور پیوسته پیامدهای یادگیری زبان را بهبود می‌بخشید، به‌ویژه در حوزه‌ی واژگان و نوشتار، و در چندین مداخله، تداوم دستاوردهای یادگیری نیز مشاهده شد. در نهایت، یادگیری دیجیتال مزایایی مانند افزایش انگیزش، شخصی‌سازی و کاهش اضطراب را فراهم می‌کرد، در حالی که نگرانی‌هایی همچون وابستگی بیش از حد به هوش مصنوعی، صداقت علمی و نیاز به میانجی‌گری انسانی نیز مطرح بود. این فراترکیب با ارائه‌ی یک الگوی تلفیقی از یادگیری خودتنظیمی مبتنی بر فناوری در یادگیری زبان دوم، نشان می‌دهد که چگونه قابلیت‌های محیط‌های دیجیتال از طریق فرایندهای خودتنظیمی و تحت تأثیر عوامل یادگیرنده‌محور و آموزشی بر پیامدهای یادگیری زبان اثر می‌گذارند. یافته‌ها همچنین تأکید می‌کنند که اثربخشی یادگیری زبان مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی، به دسترسی به ابزارهای دیجیتال، داربست‌بندی آموزشی مستمر و حمایت از تنظیم مشارکتی یادگیری وابسته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات